Son Dakika

ABD-İran gerilimindeki stratejik plan ne? Dr. Fehmi Ağca yorumladı...

DÜNYA 09.02.2024, 13:00
ABD-İran gerilimindeki stratejik plan ne? Dr. Fehmi Ağca yorumladı...

Günümüze kadar devam eden süreçte, ABD ile olan her türlü siyasi gerilimin, çatışma ve anlaşmazlıkların rejimin kökleşmesine ve İran’ın etki alanını genişletmesine hizmet ettiğini vurgulayan uzmanlar, ABD’nin bölgeye yönelik temel stratejisinin; ‘İsrail’in çevresinde hiçbir askeri veya ekonomik gücün oluşmasına fırsat vermemek’ olduğunu öne sürüyor.İSTANBUL (İGFA) - Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler (İngilizce) Bölümü ve Postkolonyal Çalışmalar Uygulama ve Araştırma Merkezi (PAMER) Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Fehmi Ağca, ABD ve İran arasındaki gerilimi değerlendirdi.

1979 yılı İran İslam devriminden başlayarak günümüze kadar devam etmekte olan ABD ile İran arasındaki gerilimin, siyasi sonuçları bakımından ilgi çekici gelişmelere neden olduğunu kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Fehmi Ağca, “ABD’nin İran karşıtlığı, İran İslam devrimini gerçekleştiren siyasi kadroları zayıflatmak ve iktidarı kaybetmesini amaçlamıştır. Ancak 45 yıldır devam etmekte olan ABD- İran çatışması, İran’daki Şii iktidarının daha da güçlenmesi sonucunu doğurmuştur. Sorulması gereken temel soru, acaba ABD gerçekten İran’daki Şii mezhebine dayalı iktidarın yıkılmasını mı, yoksa tam tersine daha da güçlenmesini ve kökleşmesini mi istiyor?” dedi.

“ABD’NİN İRAN’IN ÇIKARLARI DOĞRULTUSUNDA HAREKET ETTİĞİNİ GÖSTERİYOR.”

İran İslam devrimi sonrasında, ABD ve diğer Batılı güçlerin Irak lideri Saddam Hüseyin’i kışkırtarak ve Irak ordusuna silah temin ederek İran’a saldırmasını teşvik ettiğini de hatırlatan Dr. Öğr. Üyesi Fehmi Ağca, şunları anlattı:

“Irak - İran Savaşı, İran’da devrimi gerçekleştiren siyasi kadronun muhalefeti tasfiye ederek gücünü pekiştirmesini ve meşruiyet kazanmasını sağlamıştır. Sonuçta, bu savaş İran halkının büyük çoğunluğunun rejime olan desteğinin artmasına neden olmuştur. Daha da önemlisi, ABD’nin 2003 yılında başlattığı ikinci Irak Operasyonu sonrasında Irak’ta çoğunluğu teşkil eden Şii çoğunluğun siyasi iktidarı ele geçirmiş olması, ABD’nin İran’ın çıkarları doğrultusunda hareket ettiğini gösteriyor. Günümüze kadar devam eden süreçte, ABD ile olan her türlü siyasi gerilim, çatışma ve anlaşmazlıkların rejimin kökleşmesine ve İran’ın etki alanını genişletmesine hizmet ettiği söylenebilir.”

ABD ve Batılı müttefiklerinin, saldırılarını sürekli düşman olarak empoze edilen İran yerine, İsrail için daha yakın tehdit teşkil eden Irak ve Suriye’ye yöneltmiş olmasının, ABD’nin siyasi hedeflerini ve bölgeye yönelik temel stratejisini ortaya koyduğunu da dile getiren Dr. Öğr. Üyesi Fehmi Ağca, “Bu strateji şudur: İsrail’in çevresinde hiçbir askeri veya ekonomik gücün oluşmasına fırsat vermemek, diğer yandan potansiyel olarak İsrail için en büyük tehdit kaynağı olan İslam dünyasını, askeri açıdan güçlü bir İran vasıtasıyla ikiye bölmek ve İslam dünyasının Batı saldırganlığı karşısında güçlü bir mukavemet ve siyasi birlik oluşturmasına engel olmaktır.” diye analizde bulundu.

“BU GERİLİM ORTAMI HER İKİ ÜLKENİN ÇIKARLARINA UYGUN İSE DOĞAL OLARAK BİR ZIMNİ ANLAŞMA HALİNİN MEVCUT OLDUĞU KABUL EDİLEBİLİR.”

Dr. Öğr. Üyesi Fehmi Ağca, 7 Ekim 2023 sonrası Gazze’ye yönelik İsrail saldırıları karşısında İran’ın İsrail’e karşı izlemiş olduğu siyaset ve kendisine bağlı Hizbullah gibi örgütler vasıtasıyla yürütmekte olduğu eylemlerin, etkili bir sonuç vermekten ziyade İsrail’in ve ABD’nin saldırganlıkları için bazı gerekçeler üretmekten öteye gidemediğine de vurgu yaptı. 

“Zaten gerek ABD gerekse İran tarafından çatışmanın Ortadoğu geneline yayılmasını istemedikleri yönündeki açıklamalar, iki ülke arasında zımni bir anlaşma olduğunu göstermektedir." diyen Ağca, "Bunun için iki ülkenin birbiri ile gizli bir anlaşma yapmasına gerek yoktur. Bu gerilim ortamı her iki ülkenin çıkarlarına uygun ise doğal olarak bir zımni anlaşma halinin mevcut olduğu kabul edilebilir.” dedi.

İKİ ÜLKE ARASINDAKİ ÇATIŞMA ORTAMI NE SAĞLIYOR?

İki ülke arasındaki çatışma ortamının, ABD’nin İsrail’in güvenliğini sağlamak maksadıyla Ortadoğu’da sürdürmekte olduğu saldırgan politikaları için gerekçeler oluşturduğunu ve bir ölçüde uluslararası meşruiyet sağladığının söylenebileceğini kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Fehmi Ağca, “Diğer yandan, bu çatışma ve gerilim ortamı, İran’ın mezhepçi politikalarını etkili bir şekilde sürdürmesine fırsat veriyor. Böylece İran, kendisine bağlı grup ve örgütler vasıtasıyla, ileriden savunma doktrini çerçevesinde, sınırları ötesinde Irak, Suriye, Yemen gibi dış ülkelerde oluşturduğu mevziler ve direnme noktaları ile ülke savunmasını pekiştirmeye çalışıyor.  Eğer, İran özellikle Suriye’de, bu yayılmacı ve mezhepçi politikalar yerine, demokrasi ve insan haklarının korunması için yoğun çabalar gösteren Türkiye ile iş birliği yapsaydı, ABD ve diğer Batılı emperyalist güçlerin planladığı senaryolar doğrultusunda bölge terör ve iç savaşlarla parçalanmaz ve yıkıma uğramazdı. İran asla böyle bir iş birliğine yanaşmamak suretiyle, ABD’nin bölgeye müdahalesi için zemin hazırlamıştır.” değerlendirmesinde bulundu.

Bu arada İran’ın mezhepçi ve yayılmacı politikasının, ABD tarafından, kendi hedeflerini gerçekleştirmek ve bölgenin parçalanmış ve ihtilaflı yapısını sürdürmek için elverişli bir gerekçe olarak kullanıldığını da dile getiren Dr. Öğr. Üyesi Fehmi Ağca, “ABD, böylece İran karşıtı ülkeleri kendi safına çekmek için daha kolay ikna edebilmekte ya da zorlamaktadır. Bu nedenle, ABD’nin İran rejimini yıkmak gibi bir amacının olmadığı söylenebilir. 7 Ekim 2023 sonrası Gazze’ye yönelik İsrail saldırıları karşısında İran’ın İsrail’e karşı izlemiş olduğu siyaset ve kendisine bağlı Hizbullah gibi örgütler vasıtasıyla yürütmekte olduğu eylemler, etkili bir sonuç vermekten ziyade İsrail’in ve ABD’nin saldırganlıkları için gerekçeler üretmekten öteye gidememektedir. Zaten gerek ABD gerekse İran tarafından çatışmanın Ortadoğu geneline yayılmasını istemedikleri yönündeki açıklamalar, iki ülke arasında zımni bir anlaşma olduğunu göstermektedir. Bunun için iki ilkenin birbiri ile gizli bir anlaşma yapmasına gerek yoktur. Bu gerilim ortamı her iki ülkenin çıkarlarına uygundur.” ifadelerini kullandı.

Yorumlar (0)
15
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
1. Eyüpspor 23 55
2. Göztepe 23 46
3. Kocaelispor 23 43
4. Bodrumspor 23 42
5. Sakaryaspor 23 40
6. Boluspor 23 36
7. Bandırmaspor 23 36
8. Ahlatçı Çorum FK 23 35
9. Gençlerbirliği 23 33
10. Erzurumspor 23 30
11. Keçiörengücü 23 29
12. Manisa FK 23 27
13. Ümraniye 23 27
14. Adanaspor 23 23
15. Şanlıurfaspor 23 22
16. Tuzlaspor 23 22
17. Altay 24 15
18. Giresunspor 24 7
Takımlar O P
1. Liverpool 26 60
2. M.City 25 56
3. Arsenal 25 55
4. Aston Villa 25 49
5. Tottenham 25 47
6. M. United 25 44
7. Brighton 25 38
8. Newcastle 25 37
9. West Ham United 25 36
10. Chelsea 25 35
11. Wolves 25 35
12. Fulham 25 29
13. Bournemouth 24 28
14. Brentford 25 25
15. Crystal Palace 25 25
16. Nottingham Forest 25 24
17. Everton 25 20
18. Luton Town 25 20
19. Burnley 25 13
20. Sheffield United 25 13
Takımlar O P
1. Real Madrid 25 62
2. Girona 25 56
3. Barcelona 25 54
4. Atletico Madrid 25 51
5. Athletic Bilbao 25 49
6. Real Sociedad 26 40
7. Real Betis 25 39
8. Valencia 25 36
9. Las Palmas 25 35
10. Getafe 25 34
11. Osasuna 25 32
12. Villarreal 26 29
13. Deportivo Alaves 25 28
14. Rayo Vallecano 25 25
15. Sevilla 25 24
16. Mallorca 25 23
17. Celta Vigo 25 20
18. Cadiz 25 17
19. Granada 25 14
20. Almeria 25 8