Adalet Bakanı Sadullah Ergin yargının hızlandırılması için hazırlanan paketi açıkladı. Dün açıklanan paket sonrası tartışmalar başladı.. Eşyalar haczedilmeyecek.. Çek borcundan dolayı kimse cezaevine girmeyecek. Bu düzenlemelerle çek ile yapılan alışverişlerde teminatın yaygınlaması bekleniyor.. 

KAÇAK ELEKTRİK HIRSIZLIK SAYILMAYACAK

Kaçak elektrik kullanımı haksız kullanımdan sayılacaktır. Suçun niteliği hırsızlıktan karşılıksız yararlanmaya dönüştürülüyor. Suçu ilk kez işleyenler hapis cezası almayacak.

ÇEK BORCUNA HAPİS YOK

Çek borcundan dolayı kimse cezaevine girmeyecek. İcra dairelerinde iş yükü azaltılacak. 886.50 TL'lik limitin altındaki icra takipleri doğrudan yapılamayacak. Borçluya ödeme yazısı gidecek. '5 gün içinde öde, ödemezsen icra yoluna gidilecek' denecek. Ödemezse ilamsız icra başlayabilecek. İcra dairelerinde ödemeler banka hesabı yoluyla yapılacak. İcra dairelerinin para ile ilişiği zorunlu haller dışında kaldırılıyor.

EŞYALAR HACZEDİLMEYECEK

Borçlu ile aynı çatı altında yaşayan aile için gerekli olan her türlü ev eşyası haczedemilyecek. Hacizli mal satış prosedürü satış ilanının elektronik ortamda da yapılması öngörülüyor. Açık arttırmaya gitmeye gerek kalmadan elektronik ortamda da teklif verilebilecek. Danıştay'a gelmesine gerek olmayan davalar Bölge İdare Mahkemesi'nde karara bağlanacak. 50 bin TL'nin altındaki davalar Bölge İdare Mahkemesi'nde gerçekleşecek. Düzenlemeden etkilenecek 2 milyona yakın dosya var. 

TASARININ KAPSAMI

Peki karşılıksız çek tasarısının kapsamında neler var..

1. Çekle ilgili olarak karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında uygulanan hapis cezası, Cumhuriyet savcısı tarafından verilecek idari nitelikteki çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı yaptırımına dönüştürülüyor. Yani karşılıksız çekte hapis cezası tümüyle kaldırılıyor.

2. Çek düzenleme ve karşılıksız çek hesabı açma yasağı, sadece kişiler değil, şirketler hakkında da uygulanabilecek.

3. Karşılıksız çek düzenleyenlerin kayıtları, adli sicilde değil Merkez Bankası’nda tutulacak. Kaydın girildiği tarihten itibaren 10 yıl geçmesiyle, yasağa ilişkin kayıtlar Merkez Bankası’nca silinecek.

4. Karşılıksız çek nedeniyle, muhatap bankanın ödeyeceği 655 TL’lik asgari ödeme tutarı, 1.000 TL’ye çıkacak.

5. Bankaların müşterilerine verdikleri eski çek defterleriyle ilgili olarak, muhatap bankanın ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu, 30 Haziran 2018 tarihinde sona erecek.

6. 31 Aralık 2017 tarihine kadar, üzerinde yazılı düzenleme tarihinden önce, çekin ödenmek için muhatap bankaya ibrazı geçersiz olacak.

7. Cumhuriyet Başsavcılığı’nda kovuşturma aşamasında bulunan dosyalar hakkında, mahkemece çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı şeklinde karar verilecek.

8. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nda ya da Yargıtay’ın ilgili dairesinde bulunan dosyalar, hükmü veren mahkemeye gönderilecek. O mahkeme de duruşma yapmaksızın Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı şeklinde karar verecek.

HACİZ GELİR İHTİMALİYLE BORCU ÖDÜYORLARDI

Yeni yargı paketiyle gelen bu düzenlemeleri Ensonhaber hukuk müşaviri Av. Teknail ÖZDERYOL'la konuştuk. "Dürüst vatandaş mağdur olacak mı" sorusunu sorduk.. Özderyol, konuya ilişkin olarak önemli bir noktaya parmak bastı. “Ülkemizde halen yürürlükte bulunan İcra ve İflas Kanunumuzun ilgili maddesinde haczi kabil olmayan mallar sayılmış olup; borçlunun hayatını idame ettirebilmesi için şahsına mahsus mallar haczedilememekteydi. Ama bu malları genişleterek aile hayatının olmazsa olmazları dışında kalan eşyalarla genişletmek uygulamada büyük sıkıntılar doğuracaktır. Zira, bugün hiçbir alacaklı borçlusunun evini gönüllü olarak hacze gitmemektedir. Ancak bir kişinin evine hacze gidebilme ihtimalinin borçlular üzerinde psikolojik bir etkisi olduğundan evde bulunan eşyalar fiilen haczedilerek götürülmese bile borçluların bu psikolojiyle borçlarını önceden kapattıkları görülmektedir. Ancak, bu tür bir düzenlemenin yasalaşması halinde bu psikolojik unsur da alacaklılar aleyhine ortadan kalkmış olacaktır.”

KARŞILIKSIZ ÇEK DÜZENLEMESİ İLLEGAL YAPILARIN ÖNÜNÜ AÇAR

Bunun gibi, KARŞILIKSIZ ÇEK düzenlemesi de ülkemiz gerçeklerine uygun değildir. Bir çok Avrupa ülkesinde çek ülkemizde olduğu gibi ileri tarihli bir ödeme aracı olarak kullanılmamaktadır. Oysa ülkemizde aylar sonra yapılacak ödemeler için ileri vadeli çekler kullanılmaktadır. Piyasada bir çok ticari iş de bu çeklere olan güven sayesinde gerçekleşmektedir. Şimdi, Bankaların karşılıksız çıkan her çek yaprağı bakımından sorumluluk miktarlarını artırmadan sadece karşılıksız çek suçuna hapis cezasını kaldırmak alacaklıların alacaklarına kavuşacakları bir yolu daha kesmek anlamına gelecektir. Bu durumda da geçmiş yıllarda olduğu gibi hukuken hiçbir yaptırımı olmayan karşılıksız bir çeki elinde bulunduran alacaklılar hukuk yerine illegal yapılardan medet umar hale gelecektir. Çek düzenlemesini öncelikle Bankaların sorumlu olacakları miktarları yükselterek alacaklıları koruyucu bir düzenleme biçimine getirilmesinin daha faydalı olacağını düşünüyorum.

ÇÖZÜMDEN ÇOK KARIŞIKLIĞA NEDEN OLUR

Bu düzenleme bugün yargı aşamasında bulunan karşılıksız çek dosyalarının eritilmesi adına yapılan bir düzenlemedir. Ancak düzenlemenin az önce belirttiğimiz çekinceler korunmadan yasalaşması halinde karşılıksız çek suçunun bu denli yoğun yaşandığı bir ülkede çözümden daha çok karışıklığa neden olacaktır.